EPU w 2025 r. – co mówią liczby, których nikt głośno nie wypowiada

Dane ze sprawozdawczości ISWS i MS, zweryfikowane na arkuszu „EPU 2010–2025"

Elektroniczne postępowanie upominawcze jest piękne w swojej prostocie: jeden sąd, jeden formularz, opłata wynosząca 1,25% WPS. Przez piętnaście lat e-sąd w Lublinie wyrósł na największego „producenta" orzeczeń w Polsce. W 2025 r. referendarze EPU załatwili 1 826 518 spraw – dla porównania: tyle spraw trafia rocznie do kilkudziesięciu zwykłych sądów rejonowych razem wziętych.

Ale dane z oficjalnego arkusza ISWS „EPU 2010–2025" zawierają coś, o czym rzadko się mówi wprost: e-sąd zaczyna mieć problem z tempem.

Trzy liczby, które powinien znać każdy pełnomocnik

1. Nakazy zapłaty: stabilnie, lecz w dół

W 2025 r. w EPU wydano 1 452 556 nakazów zapłaty. To wynik porównywalny z poprzednimi latami, ale trend jest wyraźnie zniżkowy:

Nakaz zapłaty zapada w ok. 79,5% wszystkich spraw – to wysoki wskaźnik skuteczności pełnomocników, którzy dobrze dobrali sprawę do tego trybu.

2. Wskaźnik opanowania wpływu: 90,5% – alarm

To liczba, którą warto zapamiętać. W 2025 r. do e-sądu wpłynęło 2 018 441 spraw, a załatwiono 1 826 518. Wskaźnik opanowania wpływu wyniósł 90,5% – co oznacza, że sąd nie nadążył za napływem spraw. Zaległości narastają w szybkim tempie:

W ciągu dwóch lat zaległości wzrosły prawie czterokrotnie. Jeśli trend się utrzyma, będzie to miało bezpośredni wpływ na czas oczekiwania na nakaz zapłaty.

3. Czas trwania postępowania: 70 dni – nie „kilka tygodni"

Wskaźnik CEPEJ (metodologia Rady Europy: liczba spraw pozostałych do rozpoznania / przeciętne załatwienie dzienne × liczba dni) wynosi dla EPU w 2025 r. 70 dni. Dla porównania:

To nie znaczy, że na nakaz zapłaty czeka się 70 dni od złożenia pozwu – wskaźnik CEPEJ jest miarą „długości kolejki", a nie twardym pomiarem czasu od wpływu do rozstrzygnięcia. Ale jego trzykrotny wzrost w ciągu roku jest sygnałem, który nie powinien umknąć pełnomocnikowi planującemu harmonogram egzekucji dla klienta.

Co to znaczy w praktyce?

Gdy dobieram sprawy do EPU

Filtr „nadaje się do EPU" nie zmienił się: sprawa pieniężna, nieskomplikowany stan faktyczny, wiarygodna dokumentacja, dłużnik, który raczej nie wniesie sprzeciwu. Historyczny odsetek sprzeciwów w EPU oscyluje wokół 2–3%, co czyni e-sąd jednym z najskuteczniejszych narzędzi odzyskiwania niekwestionowanych należności.

Jednak przy rosnącym czasie oczekiwania – i rosnących zaległościach – warto rozważyć kilka kwestii:

Realistyczne spojrzenie. Wskaźnik CEPEJ wzrósł trzykrotnie w ciągu roku i dziś czas uzyskania nakazu jest bliżej 2–3 miesięcy niż tygodnia, jak bywało w najlepszych latach EPU.

Nie traktuj „umorzenia" jako porażki. W 2025 r. umorzono 339 760 spraw (ok. 18,6%). Część to sprawy, w których wniósł sprzeciw pozwany, część to postępowania, w których sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty lub umorzył z przyczyn dotyczących braku możliwości doręczenia.

Koszty są nadal atrakcyjne. Opłata 1,25% WPS to cztery razy mniej niż w klasycznym postępowaniu cywilnym. Przy portfelu wierzytelności różnica w opłatach może być liczona w dziesiątkach tysięcy złotych.

Gdy komunikuję oczekiwania klientowi

Liczby z 2025 r. dają pełnomocnikowi obiektywne argumenty do rozmowy z klientem:

• „E-sąd wydał w ubiegłym roku ponad 1,45 mln nakazów zapłaty, ale zaległości wzrosły do 350 tys. spraw – realistyczny czas oczekiwania to dziś 2–3 miesiące, nie kilka tygodni.”
• „Jeśli dłużnik nie wniesie sprzeciwu – a statystycznie wnosi go mniej niż 3 na 100 pozwanych – nakaz stanie się prawomocnym tytułem egzekucyjnym bez żadnej rozprawy.”
• „Jeśli jednak sprzeciw się pojawi, sprawa trafia do sądu miejscowo właściwego i przechodzimy w klasyczne postępowanie – gdzie czas oczekiwania w sprawach cywilnych SR wynosi dziś średnio ponad 16 miesięcy.”

Gdy planuję strategię dla portfela wierzytelności

Dla klientów windykujących masowo dane z 2025 r. sugerują, że optymalizacja portfela EPU zyskuje na znaczeniu. Przy 345 000 użytkowników systemu – w tym ponad 5 600 powodów masowych komunikujących się przez API – e-sąd jest już mocno zatłoczony. Rosnące zaległości będą bezpośrednio uderzać w cash-flow.

Struktura załatwień 2025 – pełny obraz

Warto zwrócić uwagę na kategorię „umorzenie": obejmuje ona zarówno sprawy przekazane do sądów właściwości ogólnej (po sprzeciwie), jak i umorzone z innych przyczyn. Statystyka publiczna nie rozdziela tych przypadków, dlatego samej liczby umorzeń nie należy utożsamiać z liczbą złożonych sprzeciwów.

Co przyniesie EPU 3.0?

Projekt modernizacji systemu (budżet ok. 30 mln zł, współfinansowanie UE) zakłada nie tylko wymianę infrastruktury technicznej, ale też rozbudowę kanałów API i narzędzi dla powodów masowych. Jeśli nowy system poprawi przepustowość e-sądu, rosnące zaległości mogą zostać szybko zniwelowane. Na razie jednak pełnomocnik musi operować na tym, co widzi w danych z 2025 r. – a te pokazują wyraźny wzrost kolejki.

Podsumowanie: EPU jest dziś narzędziem wymagającym kalibracji

EPU pozostaje jednym z najbardziej opłacalnych trybów dochodzenia roszczeń w Polsce – niskie koszty, wysoki odsetek nakazów bez sprzeciwu, możliwość automatyzacji na etapie składania pozwu to atuty, których żaden inny tryb nie łączy w takim zestawieniu.

Ale 2025 r. przynosi sygnał ostrzegawczy: narastające zaległości i rosnący wskaźnik czasu trwania postępowania oznaczają, że automatyczne kierowanie wszystkich nadających się do EPU spraw do e-sądu – bez refleksji nad harmonogramem i priorytetami klienta – może nie być optymalną strategią.

Dobry pełnomocnik dobiera tryb do potrzeb klienta. Dane z 2025 r. pomagają tę decyzję podjąć z otwartymi oczami.

Dane: arkusz ISWS „EPU – elektroniczne postępowanie upominawcze (e-sąd) 2010–2025"; dane Departamentu Analiz i Strategii MS z 26 lutego 2026 r.; raport NIK „Zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości" (2024).

Autor: Sebastian Rolicz.